آیا روابط با روسیه قابل نقد است؟ بله، هست. آیا روسیه در مواردی می‌توانست کمک بهت…

آیا روابط با روسیه قابل نقد است؟ بله، هست. آیا روسیه در مواردی می‌توانست کمک بهتری داشته باشد؟ بله، در برخی حوزه‌ها می‌توانست و انتظار ما بالاتر بود. ما نمی‌گوییم روابط با روسیه در بهترین حالت است و همه انتظارات برآورده می‌شود، اما آیا برآورده‌نشدن انتظارات در بخشی باید منجر به کاهش روابط شود؟ یا برویم زمینه و بسترها را فراهم کنیم تا روز‌به‌روز روابط بهتر شود. با شناختی که شما از روسیه دارید و سیر تحولاتی که بیان کردید، اگر مجدد بحرانی مانند جنگ ۱۲ روزه دوباره برای کشور رخ دهد، ما از روسیه به عنوان شریک راهبردی چه انتظاری باید داشته باشیم؟
 
ما باید انتظارات‌مان را کاملا متناسب با امکانات، مقدورات و روابط با کشور دیگر تنظیم کنیم. باید پذیرفت که در بسیاری از زمینه‌ها، روسیه مانند ایران نمی‌اندیشد. برای مثال، در خصوص اسرائیل، دو کشور به یک شکل نمی‌اندیشند. بله، روسیه نیز مانند ایران معیارهای دوگانه غرب را قبول ندارد و تهاجم را قبول ندارد، ولی زمانی که با روس‌ها صحبت می‌کنید، در موضوع اسرائیل، موضع آنها پذیرش طرح دو دولتی است و آقای پوتین در همان هفته اول طوفان‌الاقصی، آمریکا را مقصر این اتفاقات می‌دانست و اعتقاد داشت که اگر آمریکا اجازه اجرای قطعنامه‌های شورای امنیت را داده بود، طرح دو دولتی اجرا شده بود و اکنون شاهد این اتفاقات نبودیم. در حالی که در اعتقادات ما، طرح دو دولتی هم چاره‌کار فلسطینیان نیست. به هر حال، باید پذیرفت که کشورها مناسبات و منافع خودشان را با دیگران دارند. ما باید کاری کنیم که پیوستگی‌ها را با مولفه‌های فرهنگی و اقتصادی افزایش دهیم و بتوانیم روی منافع مشترک تمرکز کنیم. لذا، بر این اساس، اگر ما می‌خواهیم بلوک‌های جدیدی از قدرت‌ها را شکل دهیم، دنیا ما را نگاه می‌کند که چگونه با یکدیگر تعامل داریم و این موضوع قطعا می‌تواند در آینده بلوک‌های جدید بسیار مؤثر باشد. ما برخلاف آنچه برخی در ایران تصور می‌کنند، موضع خود را بسیار منطقی و از سر اقتدار بیان می‌کنیم. ما استقلال خود را با بهای سنگینی به دست آورده‌ایم و به هیچ عنوان حاضر نیستیم آن را از دست بدهیم. بر این اساس، ما راه مقاومت را انتخاب کردیم. البته، علاقه‌مند هستیم که قطب‌بندی‌ها و بلوک‌های جدید در جهان شکل بگیرد و سعی می‌کنیم در معماری آنها کمک کنیم و امیدواریم که این موضوعات درک شود.
 
بخشی از مأموریت شما، حالا زمانی که در مرکز پژوهش‌های مجلس بودید، داستان سوریه و آن همگرایی بین ایران و روسیه در سوریه بود و بخشی از اتفاقات سوریه در زمان سفارت شما افتاد. در حال حاضر فیلمی در فضای مجازی در حال دست‌به‌دست شدن است از صحبت‌های جولانی مبنی بر این‌که ما با روس‌ها زمانی که به حومه حماه رسیدیم وارد مذاکره شدیم و روس‌ها از درگیری‌های سوریه خود را کنار کشیدند و در آخر منجر به فتح دمشق شد. بعضی‌ها در فضای مجازی این موضوع را مجددا همه‌گیر کردند که روس‌ها دوباره ایران را در سوریه فروختند و به ایران خنجر زدند؛ آیا واقعا این اتفاق برای ایران در سوریه افتاد؟
 
توجه کنید، من صحبت‌های جولانی را برای این‌که دوستان بدانند، دیروز مشاهده کردم. لذا هنوز نمی‌دانم واکنش روسیه چیست؛ هنوز واکنشی از طرف روسی ندیده‌ام؛ و فعلا که در ایران هستم، طبیعی است که نتوانسته‌ام ملاقاتی با طرف روسی انجام دهم، ولی بر این باورم که این موضوع بسیار قابل تأمل است و مسأله‌ای است که حتما هم روسیه باید واکنش نشان دهد و هم باید واقعیت امر را ببینیم چیست. لذا، نمی‌خواهم فعلا در مورد این موضوع قضاوت داشته باشم، چون در مصاحبه دسامبر ۲۰۲۴که آقای پوتین داشت، تا‌حدی موضوع را به سمت ایران و نیروهای همگرای ایران کشاند. البته ما در ملاقات‌هایی که مقامات‌مان داشتند، برای آنها توضیح دادند که برداشت‌شان درست نیست، چون آنجا بحث بر سر این بود که ایران هم یک‌سری عقب‌نشینی‌هایی داشت، ولی این حرف آقای جولانی حرف خیلی جدیدی است و نمی‌دانم چقدر این حرف قابل اتکا باشد و باید منتظر بمانیم، مذاکره کنیم و مواضع روس‌ها را در این خصوص بشنویم.
 
بحث در خصوص کریدور زنگزور و موضع‌گیری روسیه در قبال تحولات اطراف این مسأله برای بسیاری از ایران از اهمیت بالایی برخوردار است. بعد از شروع جنگ اوکراین، مدل رفتاری روسیه در قفقاز متفاوت شد؛ مدل رفتاری روس‌ها با آذربایجان و ترکیه تغییر کرد. برخلاف آنچه واقعیت است و روس‌ها پس از قرارداد آتش‌بس در سال ۲۰۲۰ بر راه‌اندازی مسیرهای مواصلاتی در منطقه تأکید داشتند و هیچ‌گاه در‌خصوص زنگزور قواعد کریدوری را قبول نداشتند، اما در ایران همان شبکه ضد روس تأکید بر خیانت روسیه به ایران در قفقاز و مساله زنگزور داشته‌اند.