0
دکتر عباس عراقچی، وزیر خارجه کشورمان، پس از سفر رسمی یکروزه به مینسک و گفتوگو با مقامات بلاروس، امروز وارد مسکو، پایتخت روسیه شد. این سفر در ادامه رایزنیهای منطقهای و بینالمللی وزیر خارجه کشورمان انجام میشود و به گفته ناظران، میتواند گامی مهم در مسیر تعمیق روابط تهران و مسکو در شرایط حساس و پیچیده کنونی جهان باشد.
همزمان با این سفر، دکتر کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در روسیه، در گفتوگویی با جامجم درباره اهداف سفر و چشمانداز همکاریهای دو کشور درحوزههای سیاسی،اقتصادی و بینالمللی توضیح داده است.
در این سفر چه پروندههایی در اولویت قرار دارد؟ آیا تمرکز اصلی بر امنیت منطقهای است، یا همکاریهای اقتصادی و هماهنگیهای راهبردی در عرصه بینالمللی نیز در دستور کار قرار دارد؟
سفر دکتر عراقچی، وزیر محترم امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در چارچوب تعاملات و رفتوآمدهای دوجانبه میان دو کشور همسایه، یعنی ایران و روسیه انجام میشود. در آغاز سال میلادی ۲۰۲۵ موافقتنامه همکاریهای جامع میان دو کشور به امضا رسید و پس از تصویب در پارلمانهای دو کشور، از مهرماه سال جاری وارد مرحله اجرا شده است. بدیهی است که برای اجرای مؤثر این موافقتنامه در ابعاد گوناگون، نیاز به برنامهریزی، گفتوگو و تعامل مستمر میان دو کشور وجود دارد؛ از اینرو، بخشی از اهداف این سفر نیز در همین راستا تعریف شده است. افزون بر این، موضوعات مهمی در حوزه همکاریهای دوجانبه، ازجمله همکاریهای اقتصادی و دفاعی، در دستور کار گفتوگوها قرار دارد. بهعلاوه، جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه بهعنوان دوکشور همسایه، در عرصههای منطقهای و بینالمللی دارای منافع مشترک و دیدگاههای نزدیک هستند.منطقه ماامروز بیش ازهرزمان دیگر نیازمند گفتوگو، هماهنگی و درک متقابل میان کشورهای مؤثر است. مسائل مرتبط با افغانستان، تحولات قفقاز و آسیای میانه و همچنین موضوعات مربوط به غرب آسیا از محورهای مهمی است که نیازمند هماهنگی و تبادلنظر میان تهران و مسکو خواهد بود.
با توجه به تحولات اخیر در قفقاز و خاورمیانه، آیا تهران و مسکو در حال بازتعریف چارچوب همکاریهای راهبردی خود هستند؟
همانگونه که پیشتر اشاره کردم، جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه در موضوع قفقاز رویکردهایی نزدیک و همسو دارند. قفقاز از دیرباز بخشی از حوزه تمدنی ایران بزرگ محسوب میشده و طبعا روسیه نیز با توجه به سابقه تاریخی و منافع کنونی خود در این منطقه، توجه ویژهای به تحولات آن دارد. از اینرو،ما بر این باوریم که گفتوگو و مشورتهای دو کشور درباره تحولات قفقاز باید بهصورت جدی و مستمر ادامه یابد.نگاه ایران همواره بر این اصل استوار بوده که امنیت و مسائل منطقهای باید توسط کشورهای منطقه حلوفصل شود. در مورد قفقاز نیز همین رویکرد حاکم است. بدون تردید، ورود و مداخله قدرتهای فرامنطقهای در این مناطق میتواند آسیبها و پیامدهای منفی گستردهای به همراه داشته باشد؛ چنانکه تجربه حضورچنین قدرتهایی درسایرمناطق جهان نیز هنوزآثاروتبعات خودرا نشان میدهد.
در موضوع خاورمیانه، ایران و روسیه نیازمند گفتوگوهای منظم و گسترده هستند.هردوکشوردر مبارزه با تروریسم سابقه همکاری مؤثر دارند و این تجربه مشترک میتواند زمینهساز تداوم هماهنگیهای دوجانبه باشد.
همکاریهای جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه را در عرصههای بینالمللی چگونه ارزیابی میکنید؟
همکاریهای ایران و روسیه در حوزههای بینالمللی بسیار نزدیک و سازنده است. همانگونه که مشاهده کردهاید، دو کشور در مجامع بینالمللی مختلف ازجمله آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نهادهای مرتبط با حقوقبشر، شورای امنیت وهمچنین در کلیت سازمان ملل متحد همکاریهای مؤثر و هماهنگیهای قابلتوجهی دارند.به طورمشخص،دربرابر تخلفات سه کشور اروپایی و آمریکا درباره برنامه هستهای صلحآمیز ایران و همچنین حملات وحشیانه رژیم صهیونیستی، فدراسیون روسیه مواضع شفاف و مثبتی اتخاذ کرد.
در موضوع «مکانیسم بازگشت تحریمها» یا همان اسنپبک نیز، شاهد بودیم که سه کشور اروپایی، باوجود عمل نکردن به تعهدات خود، تلاش داشتند بار دیگر این موضوع را مطرح کنند.
با این حال،روسیه وچین به عنوان دو قدرت بزرگ جهانی دارایحق وتو،این اقدامراکاملاغیرحقوقی دانستند.بهویژه روسیه درمقامرئیس دورهای شورای امنیت درماه اکتبر (۱۸اکتبر)، بهصراحت اعلام کرد مفاد قطعنامه ۲۲۳۱ به پایان رسیده است.در مجموع، همکاری دو کشور در عرصههای بینالمللی نمونهای روشن از هماهنگیهای راهبردی و اعتماد متقابل میان تهران و مسکوست؛ هرچند همچنان ضرورت دارد این همکاریها از طریق گفتوگوهای مستمر و تبادل نظر در سطوح مختلف، بیش از پیش تقویت شود.
همزمان با این سفر، دکتر کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در روسیه، در گفتوگویی با جامجم درباره اهداف سفر و چشمانداز همکاریهای دو کشور درحوزههای سیاسی،اقتصادی و بینالمللی توضیح داده است.
در این سفر چه پروندههایی در اولویت قرار دارد؟ آیا تمرکز اصلی بر امنیت منطقهای است، یا همکاریهای اقتصادی و هماهنگیهای راهبردی در عرصه بینالمللی نیز در دستور کار قرار دارد؟
سفر دکتر عراقچی، وزیر محترم امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در چارچوب تعاملات و رفتوآمدهای دوجانبه میان دو کشور همسایه، یعنی ایران و روسیه انجام میشود. در آغاز سال میلادی ۲۰۲۵ موافقتنامه همکاریهای جامع میان دو کشور به امضا رسید و پس از تصویب در پارلمانهای دو کشور، از مهرماه سال جاری وارد مرحله اجرا شده است. بدیهی است که برای اجرای مؤثر این موافقتنامه در ابعاد گوناگون، نیاز به برنامهریزی، گفتوگو و تعامل مستمر میان دو کشور وجود دارد؛ از اینرو، بخشی از اهداف این سفر نیز در همین راستا تعریف شده است. افزون بر این، موضوعات مهمی در حوزه همکاریهای دوجانبه، ازجمله همکاریهای اقتصادی و دفاعی، در دستور کار گفتوگوها قرار دارد. بهعلاوه، جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه بهعنوان دوکشور همسایه، در عرصههای منطقهای و بینالمللی دارای منافع مشترک و دیدگاههای نزدیک هستند.منطقه ماامروز بیش ازهرزمان دیگر نیازمند گفتوگو، هماهنگی و درک متقابل میان کشورهای مؤثر است. مسائل مرتبط با افغانستان، تحولات قفقاز و آسیای میانه و همچنین موضوعات مربوط به غرب آسیا از محورهای مهمی است که نیازمند هماهنگی و تبادلنظر میان تهران و مسکو خواهد بود.
با توجه به تحولات اخیر در قفقاز و خاورمیانه، آیا تهران و مسکو در حال بازتعریف چارچوب همکاریهای راهبردی خود هستند؟
همانگونه که پیشتر اشاره کردم، جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه در موضوع قفقاز رویکردهایی نزدیک و همسو دارند. قفقاز از دیرباز بخشی از حوزه تمدنی ایران بزرگ محسوب میشده و طبعا روسیه نیز با توجه به سابقه تاریخی و منافع کنونی خود در این منطقه، توجه ویژهای به تحولات آن دارد. از اینرو،ما بر این باوریم که گفتوگو و مشورتهای دو کشور درباره تحولات قفقاز باید بهصورت جدی و مستمر ادامه یابد.نگاه ایران همواره بر این اصل استوار بوده که امنیت و مسائل منطقهای باید توسط کشورهای منطقه حلوفصل شود. در مورد قفقاز نیز همین رویکرد حاکم است. بدون تردید، ورود و مداخله قدرتهای فرامنطقهای در این مناطق میتواند آسیبها و پیامدهای منفی گستردهای به همراه داشته باشد؛ چنانکه تجربه حضورچنین قدرتهایی درسایرمناطق جهان نیز هنوزآثاروتبعات خودرا نشان میدهد.
در موضوع خاورمیانه، ایران و روسیه نیازمند گفتوگوهای منظم و گسترده هستند.هردوکشوردر مبارزه با تروریسم سابقه همکاری مؤثر دارند و این تجربه مشترک میتواند زمینهساز تداوم هماهنگیهای دوجانبه باشد.
همکاریهای جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه را در عرصههای بینالمللی چگونه ارزیابی میکنید؟
همکاریهای ایران و روسیه در حوزههای بینالمللی بسیار نزدیک و سازنده است. همانگونه که مشاهده کردهاید، دو کشور در مجامع بینالمللی مختلف ازجمله آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نهادهای مرتبط با حقوقبشر، شورای امنیت وهمچنین در کلیت سازمان ملل متحد همکاریهای مؤثر و هماهنگیهای قابلتوجهی دارند.به طورمشخص،دربرابر تخلفات سه کشور اروپایی و آمریکا درباره برنامه هستهای صلحآمیز ایران و همچنین حملات وحشیانه رژیم صهیونیستی، فدراسیون روسیه مواضع شفاف و مثبتی اتخاذ کرد.
در موضوع «مکانیسم بازگشت تحریمها» یا همان اسنپبک نیز، شاهد بودیم که سه کشور اروپایی، باوجود عمل نکردن به تعهدات خود، تلاش داشتند بار دیگر این موضوع را مطرح کنند.
با این حال،روسیه وچین به عنوان دو قدرت بزرگ جهانی دارایحق وتو،این اقدامراکاملاغیرحقوقی دانستند.بهویژه روسیه درمقامرئیس دورهای شورای امنیت درماه اکتبر (۱۸اکتبر)، بهصراحت اعلام کرد مفاد قطعنامه ۲۲۳۱ به پایان رسیده است.در مجموع، همکاری دو کشور در عرصههای بینالمللی نمونهای روشن از هماهنگیهای راهبردی و اعتماد متقابل میان تهران و مسکوست؛ هرچند همچنان ضرورت دارد این همکاریها از طریق گفتوگوهای مستمر و تبادل نظر در سطوح مختلف، بیش از پیش تقویت شود.
