حالا بیایید به همکاری با روسیه بپردازیم. قرار است در اول آوریل، توافق‌نامه‌های م…

حالا بیایید به همکاری با روسیه بپردازیم. قرار است در اول آوریل، توافق‌نامه‌های مربوط به ساخت راه‌آهن رشت-آستارا در شمال غربی ایران، که یک “حلقه گمشده” کلیدی در کریدور حمل و نقل بین‌المللی شمال-جنوب است، شروع به اجرا کند. اما در 28 فوریه، جنگ آغاز شد. آیا این دخالتی داشت؟
ما توافق کردیم که قرارداد اجرایی برای اجرای این خطوط راه‌آهن را در اول آوریل امسال امضا کنیم. آنها جنگ را آغاز کردند و به دلیل این جنگ، این طرح اجرا نشد. اما جنگ ما را مجبور نخواهد کرد که این طرح را به طور کامل به تعویق بیندازیم. امیدواریم امسال بتوانیم بخش اجرایی قرارداد را اجرا کنیم. آنها فقط کمی مانع ما شده‌اند، اما در کل، مانع توانایی ما برای ادامه فعالیت و اجرای کامل این پروژه نمی‌شوند.
مقامات ایرانی در مورد آینده برنامه هسته‌ای خود چه فکر می‌کنند؟ آیا کنار گذاشتن آن یا اتخاذ مدل “مهاجر” مورد نظر ایالات متحده، شامل واردات سوخت غنی‌شده از خارج، به عنوان مثال از روسیه، در حالی که غنی‌سازی در داخل را کنار می‌گذارند، منتفی است؟
جمهوری اسلامی ایران بر اساس ان پی تی از حق استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای برخودار است و مقامات ایران برای آینده در این چارچوب برنامه ریزی می کنند.
وضعیت فعلی نیروگاه هسته‌ای بوشهر (NPP) چیست؟ آیا این نیروگاه بدون متخصصان روسی فعالیت داشته است؟ تخلیه آنها چگونه بر تاریخ‌های تکمیل واحدهای ۲ و ۳ تأثیر می‌گذارد؟
نیروگاه هسته ای بوشهر با همت متخصصان ایرانی و همچنین همکاری متخصصان روسی که همچنان بخشی از آنها حضور دارند، دایر است.
روسیه و ایران در سال ۲۰۲۵ در مورد نیروگاه هسته‌ای هرمزگان به توافق رسیدند. ساخت و ساز در کجا برنامه‌ریزی شده بود و آیا اکتشاف و توسعه سایت برای این نیروگاه تا زمان دستیابی به توافق به تعویق افتاده است؟ چگونه قرار بود این پروژه تأمین مالی شود؟ کدام راکتورها نصب خواهند شد؟ آیا هنوز برنامه‌هایی برای ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای کوچک در ایران با کمک روسیه وجود دارد؟ کجا و چند نیروگاه می‌تواند وجود داشته باشد؟
همکاری های هسته ای صلح آمیز ج.ا.ا و فدراسیون روسیه بر اساس معاهد مشارکت راهبری میان دو کشور دارای چشم انداز ۲۰ ساله است و توافقات در مورد نیروگاه هسته ای هرمزگان و نیروگاه های مقیاس کوچک در یک چارچوب بلند مدت نگریسته می شود.
آیا تأثیر جنگ بر لجستیک در منطقه می‌تواند رشد برنامه‌ریزی‌شده تجارت ایران و روسیه را تضعیف کند و چگونه می‌توان از این امر جلوگیری کرد؟
جنگ و تنش‌های نظامی در هر منطقه‌ای می‌تواند به‌طور طبیعی بر کارآمدی زنجیره‌های لجستیکی اثر بگذارد؛ این اثر معمولاً در قالب افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه، تغییر مسیرهای سنتی ترانزیت و کاهش پیش‌بینی‌پذیری در زمان‌بندی تحویل کالاها ظاهر می‌شود. در روابط اقتصادی ایران و روسیه نیز، هرچند روند همکاری‌ها رو به گسترش است، اما فضای ژئوپلیتیکی و محدودیت‌های موقت ناشی از شرایط فعلی می‌تواند بخشی از این روند را با کندی یا افزایش هزینه همراه کند. با این حال، نگاه حاکم در دو کشور این است که این شرایط به‌معنای توقف رشد تجارت نیست، بلکه ضرورت تطبیق و بازطراحی زیرساخت‌ها و مسیرهای لجستیکی را برجسته می‌کند.
در همین چارچوب، تمرکز اصلی بر تقویت کریدور بین‌المللی شمال–جنوب قرار دارد که می‌تواند با ترکیب مسیرهای ریلی، جاده‌ای و دریایی تجارت بین دو کشور را بیش از گذشته توسعه دهد. در کنار اینها، توسعه بنادر و همچنین گسترش سازوکارهای مالی مبتنی بر ارزهای ملی و همکاری‌های بانکی دوجانبه، از جمله ابزارهای کلیدی برای افزایش تاب‌آوری تجارت محسوب می‌شود.
تجربه اخیر نشان داد که فشارهای خارجی لزوماً به کاهش سطح تجارت منجر نمی‌شود، بلکه آن را به سمت مسیرهای پایدارتر، منطقه‌محور و مبتنی بر همکاری‌های ساختاری در چارچوب‌هایی مانند اتحادیه اقتصادی اوراسیا سوق می‌دهد.
آیا پارامترهای دیگری برای اجرای پروژه خط لوله گاز از روسیه، به جز مسیر آذربایجان، وجود دارد؟ چگونه و چه کسی آن را تأمین مالی خواهد کرد و پیمانکاران بالقوه چه کسانی هستند؟ امکان‌سنجی این پروژه، به ویژه پس از جنگ و حملات علیه تأسیسات سوخت و انرژی ایران، چگونه است؟
در خصوص همکاری گازی ایران و روسیه، باید توجه داشت که مسیر آذربایجان در حال حاضر واقع‌بینانه‌ترین و آماده‌ترین گزینه برای پیشبرد تبادلات و توسعه ظرفیت انتقال گاز است. این مسیر به دلیل وجود زیرساخت‌های ارتباطی، تجربه عملیاتی و نزدیکی جغرافیایی، از سطح بالاتری از اجرای فنی و سیاسی برخوردار است و می‌تواند در قالب توافقات سه‌جانبه یا دوجانبه، به‌عنوان محور اصلی همکاری انرژی میان ایران و روسیه عمل کند. در کنار آن، مسیرهای جایگزین نیز از نظر فنی قابل تصور هستند.